ابو القاسم سلطانى

393

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 2764 طراغيون Hypericum hyrcinum L . طراغيون نامى است كه قدما علاوه بر گياه مورد بحث به دو گياه ديگر با اسامى علمى Pimpinella tragium Vill و Capsella bursa - pastoris ( L . ) Medic نيز داده‌اند . در برخى از كتب قديم دو و بعضى سه گياه را در يك موضع آورده‌اند . تفكيك مطالب مربوط به هريك از اين گياهان در كتب قديم مشكل و گيج‌كننده است زيرا مطالب باهم مخلوط و جابه‌جائىهاى فاحشى وجود دارد . طراغيون مورد بحث گياهى است از خانواده Hypericaceae كه به يونانى Tragos ناميده شده و در ترجمه عربى دياسقوريدوس چنين آمده است : طراغس را سقربيوس Sqorbios و طراغنين Traghonon مىنامند . گياهى است كوچك ، خوابيده بر روى زمين ، به درازاى يك وجب ، كمتر كه محل رويش آن اغلب سواحل دريا مىباشد . بر روى شاخه‌هاى آن دانه‌هاى سرخ زيادى به اندازه گندم وجود دارد كه هر دو سر آن باريك است اگر ده عدد دانه آن را با نوشيدنى ميل نمايند در اسهال مزمن و لكوره سودمند است بعضى آن را كوبيده و به شكل حب درآورده و آن را ذخيره مىنمايند تا در موقع لزوم از آن استفاده نمايند ( ديوسكوريد : 1 * ) . طراغيون . . . . نوع ديگر آن بسيار قابض است و سيلانات ( ريزش‌ها مانند حالات نزله‌اى ، لكوره . . . . ) را درمان مىكند ( رازى : 2 * ) . گياهى است كوچك . . . بنا بر گفته ديوسكوريد . . . ( ابن سينا : 3 * ) . طراغيون اسم يونانى و به معناى شبيه به بيش است . . . ( حكيم مومن : 4 * ) ، كوچك آن قابض و جهت حبس اسهال و خون قاعدگى و ساير سيلانات خوردن ده عدد دانه آن سودمند است ( عقيلى خراسانى : 5 * ) . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 327 ش 43 ( 2 * ) - تت الحاوى فى الطب جلد 21 ص 159 ( 3 * ) - تت قانون عب ص 332 ( 4 * ) - تحفه حكيم مومن ص 177 ( 5 * ) - مخزن الادويه ص 377 Code - 2767 هوفاريقون Hypericum perforatum L . گياهى است پايا ، بدون كرك ، از خانواده Hypericaceae به ارتفاع 100 - 20 سانتىمتر ، ساقه افراشته ، در قاعده چوبى ، منشعب ، انشعابات متقابل و زوج‌زوج ، در طول داراى 2 رگه برجسته و لكه‌هاى قرمزرنگ ، برگ‌ها متقابل ، تخم‌مرغى ، دراز ، پهن يا خطى ، در انتها مدور ، بدون دمبرگ ، داراى نقاط كوچك و شفاف كه غده‌هاى حاوى اسانس مىباشند . گل‌ها به رنگ زرد طلائى ، درخشان ، نسبتا بزرگ داراى 5 كاسبرگ و 5 گلبرگ ، مجتمع به صورت ديهيم ، كاسبرگ‌ها تخم‌مرغى ، نيزه‌اى ، نوك باريك ، تيز ، بدون كرك داراى نقاط سياه‌رنگ . گلبرگ‌ها درازتر از كاسه ، پوشيده از نقاط سياه ، پرچم‌ها كوتاه‌تر از گلبرگ‌ها . ميوه كپسول ،